Galego: Lingua nai de toda lusofonía

 Ola! Como estás?

Ante o escenario galego en relación coa súa lingua materna, vou facer dúas reflexións sobre esta situación. O primeiro de que o galego é a lingua materna de toda a lusofonía. E o segundo no, ranking elaborado polo Ministerio de Cultura de Francia, que sitúa o galego como a 37ª lingua máis relevante do mundo.

1- A Lingua Nai

Pois ben, a definición de lusofonía presupón a comunidade de persoas que teñen o portugués como lingua materna. Lusofonia significa son (fala) de Luso (portugués). Isto vai máis aló de Portugal, incluíndo Brasil, Cabo Verde, Angola, Mozambique, Guinea-Bissau, Santo Tomé e Príncipe, Timor-Leste e recentemente Guinea Ecuatorial (onde o portugués aínda non é unha realidade para todos os habitantes). Isto para falar dos países lusófonos; porque aínda hai rexións en todo o mundo que falan a lingua chamada "a última flor do Lácio", por Olavo Bilac (un poeta parnasiano brasileiro).

Para non esquecerme do tema Lusitania; a lingua portuguesa non se xerou na Lusitania, senón na parte noroeste da península Ibérica, o reino Suevo (rexión de Galaecia - Reino de Galicia) cuxa capital era Braga. Coa independencia de Portugal no século XII (rexión centro-sur da parte occidental da Península - onde estaba a Lusitania), esqueceuse adrede a referencia de Galicia, así como a variante lingüística do norte, que foi substituída por a forma de falar no sur (Lisboa).

Deste xeito, a lingua de Portugal baixou do norte (Reino de Galicia) cara ao sur tras as vitorias sobre os mouros, no proceso de reconquista. A lingua galega é a lingua propia de toda a lusofonía. Mesmo despois da independencia de Portugal, durante tres séculos, a comunicación entre Portugal e o Reino de Galicia realizouse na mesma lingua, a lingua galega (que aínda non estaba bautizada).

Entre os séculos XIV e XV, a capital de Portugal quixo diferenciar a súa lingua das variantes do norte (no propio país e en Galicia), impoñendo formas "máis modernas" de falar a lingua bautizada como portuguesa, cuxa primeira gramática foi publicada na primeira metade do século XVI.

Galicia non se independizou, sendo anexionada a Castela (no século XIII), sufriu a imposición do castelán, quedando o galego só nas comunicacións orais entre familiares.

Deste xeito conservouse a lingua, tendo a súa “evolución” a través dos castelanismos típicos da colonización lingüística e cultural. E o portugués evolucionou de forma independente e libre, sendo levado ás colonias doutros continentes como América do Sur (Brasil), África (Angola, Cabo Verde, Guinea-Bissau, Guinea Ecuatorial, Mozambique, Santo Tomé e Príncipe) e Asia (Timor Oriental). O "portugués" é o galego modificado, é a variación da lingua xurdida no Reino de Galicia e que comezou a utilizarse nos documentos oficiais a partir do século XII.

O galego é a lingua materna de todas as variantes do portugués. A lingua hoxe de todas as variantes non se chama galego por razóns políticas. E a lingua galega tivo as súas primeiras gramáticas publicadas no século XIX, aínda así, tendo interrompido o seu estudo nos anos 30 (do século XX) por mor da ditadura franquista, só retomando a súa liberdade nos anos 70 do mesmo século.

Coa investigación sobre o uso do galego na Galiza na actualidade; e, por primeira vez, o seu uso é minoritario e moi preocupante. A súa supervivencia está asegurada en variantes portuguesas polo mundo; mentres, vai desaparecendo no lugar onde naceu...

2 - Ranking do Ministerio de Cultura de Francia

En varios vehículos galegos (Nos Diário; La Voz de Galícia, páxinas no Facebook) publicouse a noticia de que o galego é a 37º lingua máis relevante do mundo, segundo o Barómetro das Linguas do Mundo, un ranking elaborado polo Ministerio de Cultura de Francia.

Había varias categorías de análise, esta posición reflicte a media global. Na publicación de Nós Diário é posible seguir estas categorías. É unha vitoria da lingua galega, porque segundo a noticia o galego subiu posicións. Está por diante da euskera, pero moi por detrás do catalán (que ocupa a 12ª posición). O inglés lidera a clasificación, seguido do francés, o castelán aparece no 3º lugar, o portugués no 9º.

Reflexionando sobre o que comentei anteriormente sobre que o galego é a lingua nai de toda a lusofonía, o portugués é, polo tanto, unha variante do galego (como o portugués do Brasil e o portugués de Portugal, xa que é moito máis fácil para un brasileiro entender un galego que un portugués de Lisboa); o galego e o portugués son a mesma unidade lingüística, e diferen xa que cada variante de unha lingua natural pode variar (como o inglés dos Estados Unido da América, Inglaterra, Australia ou Sudáfrica).

Outro punto para reforzar esta práctica (ademais do evidente entendemento entre os galegos e calquera falante de portugués) é que a Comunidade Autónoma de Galicia sexa oralmente aceptada como lingua portuguesa polos servizos de interpretación do Parlamento Europeo. Unha defensa que fai moi ben a Asociación Galega da Língua. Son variantes da mesma lingua; aínda que a Real Academia Galega aínda non asume este punto. Contra os feitos non hai argumentos.

Así, este ranking para o galego (portugués, galego-portugués) tería outra posición de clasificación, incluso superior ao posto 9 (actual para o portugués). Coas contribucións galegas, a posición da unión da lingua galego-portuguesa podería subir unha, dúas ou mesmo máis posicións. Por que non rivalizar coas linguas castelá e francesa pola máxima posición na lingua románica?

O meu maior desexo é que a lingua xurdida en Galicia siga vivindo, xa que é a nai de todas as súas variantes. E non podes morrer onde naceches! Viva o galego! Viva Galicia!

Grazas pola visita e polos teus comentarios.

"CANDO OS MONSTRUOS INVIDAN UNHA ALDEA, FAN MUDOS AOS NENOS PARA QUE MEDRAN SEN FALAR DO QUE PASOU. POLO QUE CORTAN A LINGUA. ANTES ERA UN SOÑO TOLO".